Nowoczesne budownictwo zmierza w stronę ekologicznych rozwiązań. Popularność zdobywają domy pasywne, energooszczędne i inteligentne. Ich cel jest jeden: zużyć jak najmniej energii.

Dom pasywny

Najmniejsze zapotrzebowanie na energię ma dom pasywny. W skali roku wynosi ono zaledwie 15 kWh/m2 (podczas gdy w przypadku domu tradycyjnego sięga nawet 120 kWh/m2). Tak niskie zużycie udaje się osiągnąć poprzez rezygnację z tradycyjnego systemu ogrzewania i maksymalne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Dom pasywny kumuluje energię słoneczną i dzięki zwartej strukturze ogranicza jej utratę. Budynek jest zatem bardzo szczelny i pozbawiony zewnętrznych mostków termicznych. Wykorzystuje się w nim trzywarstwowe, grube okna. Ściany wyposaża zaś w skuteczną izolację termiczną.

Ponadto w domu pasywnym działa system wentylacji mechanicznej wzbogacony o rekuperator. Urządzenie to ogrzewa wypuszczane z domu powietrze, minimalizując w ten sposób straty energetyczne (więcej na temat rekuperacji przeczytasz w naszym artykule Czym jest rekuperacja?). Dodatkowo w domach pasywnych pozyskiwanie energii odnawialnej wspierają: pompy ciepła, gruntowe wymienniki ciepła czerpiące energię termalną ze źródeł odnawialnych oraz przydomowe elektrownie wiatrowe wytwarzające energię elektryczną. 

Bryła domu pasywnego ma formę prostopadłościanu z jedno- lub dwuspadowym dachem. Od strony południowej dach pokrywają kolektory słoneczne. Ta część budynku jest też niemal w całości przeszklona, co pozwala wykorzystać do ogrzania pomieszczeń maksymalnie dużo energii słonecznej. Z tego powodu tam umiejscawia się najczęściej pokój dzienny, sypialnię, jadalnię. Łazienka i kuchnia mieszczą się natomiast w zabudowanej części północnej.

Dom energooszczędny

Na podobnych rozwiązaniach co dom pasywny bazuje dom energooszczędny. W nim również znajdują zastosowanie energooszczędne źródła ciepła: pompy ciepła, systemy solarne, kotły kondensacyjne. Wraz z nimi działa jednak aktywna instalacja grzewcza, której nie ma w domach pasywnych.

W budynku energooszczędnym duże znaczenie odgrywa także szczelna izolacja, chroniąca przed nadmierną utratą ciepła. Ściany wzbogaca warstwa izolacyjna ze styropianu lub wełny. Natomiast okna i drzwi zapewniają większą szczelność niż ich tradycyjne odpowiedniki.

Pomimo wielu podobieństw konstrukcyjnych, wymogi dotyczące projektu domu energooszczędnego są mniej restrykcyjne niż w przypadku domu pasywnego. Wystarczy, że bryła budynku będzie możliwie prosta, pozbawiona załamań i bardziej przeszklona od strony południowej.

To wszystko sprawia, że dom energooszczędny zużywa rocznie dwa razy więcej energii niż budynek pasywny, ale wciąż trzy razy mniej niż tradycyjny dom.

Dom inteligentny

Oba projekty ekologicznych domów wymagają dużych nakładów pieniężnych i zmiany miejsca zamieszkania. Chcąc mieszkać (energo)oszczędniej, niekoniecznie musimy jednak inwestować w nowy dom. W tej sytuacji z pomocą przychodzi nowoczesna technologia smart home. Proponuje rozwiązania, które oszczędzają energię, czas i pieniądze.

Smart home polega na zainstalowaniu w domu inteligentnych urządzeń, powiązanych w jeden system sterowany za pomocą aplikacji na telefon. Mierzą, jak dużo energii pochłania dany sprzęt i pozwalają na maksymalne obniżenie jej zużycia. Taką rolę pełni na przykład inteligentne gniazdko. Zamyka ono dopływ prądu do urządzeń, gdy te nie działają – nie pozostają więc niepotrzebnie w stanie czuwania przez długi czas.

Do bardziej zaawansowanych systemów należy inteligentne oświetlenie. Wyposażone w czujniki ruchu uruchamia światło, kiedy domownik pojawia się w pomieszczeniu. Działa też na podstawie zaprogramowanego wcześniej harmonogramu, np. automatycznie ściemnia światło w godzinach wieczornych.

Wreszcie duży wpływ na zmniejszenie zużycia energii ma system inteligentnego ogrzewania. Składają się na niego na przykład regulatory temperatury i inteligentne termostaty. Pozwalają na łatwe zaprogramowanie pracy grzejników. Mogą być na przykład wyłączone podczas nieobecności domowników i uruchamiać się dopiero na kilka chwil przed ich powrotem do domu. Mogą też dostosowywać temperaturę pomieszczenia do warunków pogodowych w oparciu o dane z serwisów meteorologicznych.

W ten sposób technologia smart home pozwala obniżyć koszty utrzymania domu od 8% do nawet 30-40% w skali roku. Wszystko zależy od tego, na ile rozbudowany system zastosujemy. 

Planując budowę domu lub chcąc wprowadzić zmiany w obecnym miejscu zamieszkania, warto wziąć pod uwagę zastosowanie innowacyjnych, ekologicznych rozwiązań. Chronią środowisko, pochłaniają mniej pieniędzy i zapewniają komfort życia na wysokim poziomie.